Usprawnienie układu mięśniowego i narządów ruchu

Do utraty kondycji fizycznej, obok wspomnianego już unikania aktywności ze względu na ból, przyczynia się również nadmierne poleganie na różnego rodzaju pomocach ortopedycznych. Tego typu akcesoria, jak na przykład gorsety, używane zbyt długo, uniemożli­wiają mięśniom wykonywanie wysiłku, co prowadzi do znacznego ich osłabienia. Dlatego też lekarze przestrzegają pacjentów przed noszeniem ich dłużej niż to konieczne do zagojenia się uszkodzenia. Urządzenia te dają ciału wsparcie, co w normalnych warunkach jest zadaniem układu mięśniowego. Tak więc, jeśli mięśnie nie wykonu­ją swojej pracy, ciało po pewnym czasie polegać będzie bardziej na tych urządzeniach niż na układzie mięśniowym. Kiedy pacjent w końcu zdecyduje się na odstawienie tych przyrządów i rehabilita­cję? I powrót do zdrowia znacznie się wydłuży. Mięśnie muszą po­nownie uczyć się wykonywania utraconych funkcji.

Podobny problem można zauważyć u pacjentów poruszających się o kulach lub używających lasek pomagających odciążyć uszko­dzoną kończynę. Po dłuższym okresie stosowania tych sztucznych wsparć mięśnie po stronie uszkodzenia, na skutek nieużywania, znacznie się osłabiają. W efekcie pacjent ma kłopoty z utrzyma­niem równowagi. Przyczynia się to też do nadmiernego obciążenia górnej części ciała, która często ulega wykrzywieniu lub pochyle­niu. Przyczyna tego tkwi w innym niż normalny sposobie poruszania się i zmianie położenia części ciała w stosunku do siebie.

Aby uniknąć tych i podobnych problemów, pacjenci powinni używać jedynie tych urządzeń, które pomagają utrzymać prawidło­wą postawę ciała, jak odpowiednie oparcia nakładane na krzesła, fotele samochodowe utrzymujące kręgosłup w prawidłowej pozycji lub wkładki do butów ułatwiające poruszanie się.

Inny jeszcze problem stanowi przyjmowanie przez pacjentów specyficznych pozycji ciała mających rzekomo łagodzić ból. Często w momentach zbliżającego się bólu ludzie odruchowo usztywniają ciało, wstrzymują oddech i przybierają pozycje, które nie tylko nie zmniejszają bólu, ale wręcz zwiększają go, a na domiar złego wywo­łują dolegliwości w innych rejonach ciała. Pacjent z bólem w dol­nej części kręgosłupa – bólem, który promieniuje w dół nogi, będzie utykał, co ma pomóc mu odciążyć stronę ciała objętą bólem. W re­zultacie jego mechanika ruchu ulega zaburzeniu. Mięśnie, stawy i wiązadła po zdrowej stronie są za bardzo obciążone, powoduje to skurcze i w efekcie ból. Po przeciwnej stronie, tej oszczędzanej, mięśnie słabną z powodu bezruchu. Taka nierównowaga i nacisk prowadzą stopniowo do zwiększonego bólu.

Niezależnie od tego, z jakich powodów utraciłeś kondycję fizycz­ną, dobranie odpowiedniego zestawu ćwiczeń i regularne ich wykony­wanie może w krótkim czasie pomóc ci odzyskać fizyczną sprawność. Szczególny nacisk powinien być położony na ćwiczenia rozciągające, które przywracają mięśniom elastyczność. Gimnastyka ma również korzystny wpływ na inne tkanki miękkie w uszkodzonym rejonie. Właściwie dobrane i wykonywane ćwiczenia mogą zdecydowanie zmniejszyć sztywność mięśni oraz wzmocnić je tak, aby dawały one odpowiednie wsparcie. Ćwiczenia powodują też lepsze ukrwienie, co jak wiadomo, konieczne jest w procesie gojenia się rany. Wszystko to pozytywnie wpływa na funkcjonowanie uszkodzonego i bolącego ob­szaru ciała. Co więcej, maleje liczba sygnałów, które mogą być w mó­zgu mylnie interpretowane jako sygnały o uszkodzeniu.

Jak to ilustruje poniższy przykład, starannie dobrany przez fizjo­terapeutę zestaw ćwiczeń może mieć decydujące znaczenie dla roz­wiązania problemu przewlekłego bólu i ochronę pacjenta przed nie­jednokrotnie zbyteczną operacją.

Młoda pacjentka skarżyła się od długiego czasu na ustawiczny ból w dolnej części krzyża, promieniujący wzdłuż nogi. Badania wy­kazały, że jej ból spowodowany jest uciskiem krążka między-kręgowego na nerw kulszowy. Lekarze zalecali operacyjne usunięcie krążka. Na szczęście, fizjoterapeuta w klinice bólu sporządził dla niej zestaw ćwiczeń uwzględniający jej specyficzną dolegliwość. W krótkim czasie ćwiczenia połączone z innymi technikami kontro­li bólu umożliwiły jej powrót do normalnej aktywności bez koniecz­ności poddania się operacji.

Decydując się na wykonywanie ćwiczeń, trzeba jednak pamię­tać o wspomnianym poprzednio nierównomiernym obciążaniu mię­śni na skutek przyjmowania postaw ochronnych. Wielu pacjentów, rozpoczynając ćwiczenia, nie zdaje sobie sprawy z tego, że niektóre ich mięśnie muszą być wzmocnione bardziej niż inne. Aby więc uniknąć problemu spowodowanego niewłaściwym doborem ćwi­czeń, trzeba koniecznie odwołać się do pomocy specjalisty w dzie­dzinie rehabilitacji. Jedynie on może właściwie ocenić możliwości i indywidualne potrzeby pacjenta oraz odpowiednio zaplanować dla niego zestaw ćwiczeń. Dlatego nie przedstawiam w tej książce goto­wych ćwiczeń.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.