Archive for the ‘Ciało, umysł i odczucie bólu’ Category

Każdy ból jest bólem prawdziwym

Jedną z trudniejszych do przyjęcia przez pacjentów z przewle­kłym bólem koncepcji jest mianowicie ta, która zakłada, że ból spo­wodowany przez stres lub emocje jest nie mniej prawdziwy niż ból będący rezultatem choroby lub zranienia. Jak już chyba wiesz teraz, trudność ta ma swoje źródło w fałszywym micie zakładającym, że aby ból był autentyczny, jego przyczyna […]

Łączące ogniwo

Endorfiny są może najbardziej znanymi związkami chemiczny­mi wpływającymi na odczuwanie bólu, lecz nie są one jedynymi. In­nym niezwykle ważnym związkiem jest serotonina, której poziom może być regulowany za pomocą środków antydepresyjnych. Zaj­miemy się nią bardziej szczegółowo nieco później. Warto jednak już teraz wspomnieć, że wraz z obniżaniem się poziomu serotoniny zmniejsza się tolerancja na ból, […]

Naturalna morfina

Żadne chyba badanie nie przyczyniło się w tak znacznym stopniu do rozszyfrowania tajemnicy bólu, jak odkrycie naturalnie występu­jących w organizmie środków przeciwbólowych, tak zwanych endorfin. Zadziwiającym trafem odkrycia dokonano zupełnie przypadkowo. Od stuleci wiadomo było o silnych przeciwbólowych właściwościach takich substancji, jak opium, heroina i morfina, których źródłem jest zwykła makówka. Naukowcy od dawna zastanawiali […]

Czynniki wywołujące ból

Każdy, kto cierpi z powodu przewlekłego bólu, musi uważnie przyjrzeć się wszystkim aspektom swojego życia. Bez dokładnego bowiem zrozumienia wpływu stanów emocjonalnych, zachowania i osobistych cech charakteru na doświadczenie bólu nie będzie moż­liwe odzyskanie zrabowanej przez ból kontroli nad życiem. Aktyw­ność fizyczna, nastrój, emocje, sen, odżywianie, stres i dużo innych codziennych okoliczności odgrywa kluczową rolę […]

Co dalej?

W poprzednim rozdziale skorygowaliśmy pewne błędne idee na temat bólu, w tym natomiast do tej pory zapoznaliśmy się z główny­mi teoriami bólu i naukowymi odkryciami, które zrewolucjonizowa­ły jego leczenie. Tak więc jesteś już chyba gotowy, aby zacząć my­śleć o bólu i o tym, jak mu zapobiegać, w trochę odmienny niż dotąd sposób. Zanim jednak zrobisz […]

Ostateczna decyzja podejmowana jest w mózgu

Posługując się wyłącznie mechanizmem furtki, nie potrafimy roz­wikłać zawiłości procesu powstawania bólu. Aby tego dokonać, trze­ba uwzględnić niezmiernie ważną rolę, jaką w powstawaniu odczuć bólowych odgrywa mózg, i w nim należy szukać odpowiedzi na po­przednio postawione pytania. Ostateczna decyzja o tym, czy przeka­zywane o uszkodzeniu sygnały odebrane zostaną jako odczucie bólu, jest podejmowana w mózgu, […]

Teoria furtki: nie każdy sygnał dociera do mózgu

Pogląd głoszący, że mózg jest jedynie biernym odbiorcą sygnałów informujących o zaistniałym uszkodzeniu, został po raz pierwszy pod­dany poważnej krytyce przez pionierów w dziedzinie przewlekłego bólu, Ronalda Melzacka i Patricka Walla. W 1965 przedstawili oni no­wą teorię, u której podstaw leżał nowatorski pogląd na mechanizm bólu, tak zwany model furtki. Obok uwzględnienia roli różnych części […]

Im większe uszkodzenie, tym większy ból

Wbrew temu, co twierdził Kartezjusz, prosta zależność pomiędzy wielkością uszkodzenia i natężeniem bólu nie występuje. Ból rzad­ko jest wprost proporcjonalny do wymiaru uszkodzenia. Wielu pa­cjentów z bardzo silnym bólem mogło się przekonać o fałszywości tego poglądu, kiedy lekarze odsyłali ich bez leczenia, nie mogąc znaleźć żadnej przyczyny ich bólu. W książce tej znajdziecie przy­kłady, które […]

Ścieżki bólu

Bodziec bólowy może być przesyłany do mózgu wzdłuż różnych dróg, nie tylko jednej, ściśle zdefiniowanej, jak sugerowała pierwot­na teoria. W zależności od tego, którymi włóknami nerwowymi sy­gnał wędruje do mózgu, odczucie może być różnie w mózgu odbiera­ne. Przyjrzyjmy się, jak wygląda taki proces przewodnictwa. Zwykle wszystko rozpoczyna się od uszkodzenia w obrębie ciała. Kiedy to […]

Zlokalizowane centrum bólu

Koncepcja głosząca, że w mózgu występuje ściśle zlokalizowane centrum bólu, do niedawna prowadziła jeszcze do tragicznych nie­kiedy w skutkach operacji, polegających na usuwaniu różnych części mózgu, w nadziei że pomoże to w zlikwidowaniu bólu. Czasami usu­wano wzgórze, kiedy indziej dokonywano lobotomii, usuwając czoło­we płaty kory mózgowej lub przecinając ich połączenia z innymi czę­ściami mózgu. Nawet […]